Hoe groot moet mijn thuisbatterij zijn?

Bepaal bewust welke batterijcapaciteit bij uw wensen past

Een thuisbatterij koopt u voor meerdere jaren. Uw huidige energieprofiel is daarom slechts één onderdeel van de keuze. Ook wat u nu en later met de batterij wilt doen kan invloed hebben op de gewenste capaciteit en systeemconfiguratie.

Wilt u vooral eigen zonnestroom opslaan? Ook laden bij lage dynamische energieprijzen? Capaciteit reserveren voor noodstroom? Netpieken beperken? Een elektrische auto, warmtepomp of andere grote verbruiker slim meenemen? Zulke keuzes kunnen andere eisen stellen aan capaciteit, vermogen en reserve.

Gebruik daarom eerst de Rebor batterijcalculator voor een eerste indicatie op basis van uw huidige energieprofiel. Gebruik daarna deze keuzehandleiding voordat u een definitieve batterijcapaciteit kiest.

Een thuisbatterij kiest u op kWh, kW én reserve

Bij het dimensioneren van een batterijsysteem moeten drie verschillende grootheden uit elkaar worden gehouden.

1. Capaciteit — kWh	Kilowattuur geeft aan hoeveel energie de batterij kan opslaan. Dit bepaalt hoeveel energie u bijvoorbeeld van overdag naar de avond kunt verschuiven, voor prijsoptimalisatie kunt gebruiken of bewust voor noodstroom kunt reserveren.
2. Vermogen — kW	Kilowatt geeft aan hoeveel vermogen het systeem op een bepaald moment kan laden of leveren. Dit is onder andere belangrijk bij hoge huishoudelijke belastingen, peak shaving en noodstroom.
3. Reserve — % SOC of kWh	Reserve is het deel van de batterij dat u bewust beschikbaar wilt houden voor een specifiek doel, bijvoorbeeld een onverwachte stroomstoring.

Welke keuzes kunnen uw batterijgrootte beïnvloeden?

1. Hoeveel zonnestroom wilt u opslaan?

Voor veel huishoudens begint de keuze voor een thuisbatterij bij het opslaan van zonnestroom die overdag niet direct wordt gebruikt.

Kijk daarvoor niet alleen naar het totale vermogen van uw zonnepanelen of de totale jaaropbrengst. Voor de batterij is vooral relevant hoeveel energie u werkelijk overhoudt op momenten dat de batterij kan laden en hoeveel van die energie u later zonder voldoende zonneproductie zelf kunt gebruiken.

Welke gegevens zijn hiervoor relevant?

• Uw werkelijke PV-overschot in kWh op representatieve dagen.
• Uw elektriciteitsverbruik in de avond en nacht.
• Het verschil tussen zomer, winter en tussenseizoenen.
• Hoe vaak de batterij daadwerkelijk kan laden en ontladen.

Een grotere batterij heeft voor uitsluitend dag-nachtverschuiving weinig extra voordeel wanneer u de beschikbare capaciteit op normale dagen niet kunt vullen of vóór een volgende zonnige periode niet voldoende kunt gebruiken.

2. Wilt u gebruikmaken van dynamische energieprijzen?

Een dynamisch energiecontract kan de manier waarop een thuisbatterij wordt gebruikt wezenlijk veranderen.

Bij uitsluitend PV-opslag wordt de batterij vooral geladen wanneer uw zonnepanelen meer produceren dan u direct gebruikt.

Bij dynamische prijssturing kan een daarvoor geschikt en correct geconfigureerd systeem onder voorwaarden ook energie uit het net laden wanneer elektriciteit relatief goedkoop is en die energie later gebruiken wanneer de omstandigheden gunstiger zijn.

Daardoor wordt de bruikbaarheid van extra batterijcapaciteit niet meer uitsluitend bepaald door uw dagelijkse PV-overschot.

Denkvraag: als uw batterij ook zonder PV-overschot goedkoop uit het net kan worden geladen, wilt u dan meer opslagcapaciteit beschikbaar hebben dan alleen voor uw eigen zonnestroom nodig is?

3. Wilt u opgeslagen energie op dure momenten gebruiken of verkopen?

Batterijcapaciteit kan behalve voor eigenverbruik ook worden ingezet voor energieprijsoptimalisatie.

Het systeem kan dan proberen energie op gunstige momenten op te slaan en die energie later te gebruiken of, wanneer contract, marktregels en systeemconfiguratie dit toestaan, terug te leveren.

Waarom beïnvloedt dit de capaciteitskeuze?

Een batterij die hoofdzakelijk voor eigenverbruik wordt gebruikt hoeft niet voortdurend vrije capaciteit beschikbaar te houden voor prijsverschillen.

Wilt u actief op energieprijzen reageren, dan kan extra beschikbare laad- en ontlaadruimte nuttig zijn. Diezelfde capaciteit kan echter niet op hetzelfde moment volledig beschikbaar zijn voor noodstroomreserve, eigenverbruik en andere batterijfuncties.

Denkvraag: wilt u zoveel mogelijk vrije capaciteit beschikbaar houden voor prijsoptimalisatie, of zijn eigenverbruik en zekerheid belangrijker?

4. Wat wilt u doen bij negatieve energieprijzen?

Bij negatieve of zeer lage elektriciteitsprijzen ontstaat een andere optimalisatievraag dan bij normaal eigenverbruik.

Afhankelijk van uw energiecontract, installatie en beschikbare regelmogelijkheden kan het bijvoorbeeld wenselijk zijn om teruglevering te beperken, batterijruimte beschikbaar te houden voor verwachte zonneproductie of op bepaalde momenten vanuit het net te laden.

Waarom vrije batterijcapaciteit belangrijk kan zijn

Stel dat voor de middag veel zonneproductie wordt verwacht, terwijl de batterij 's ochtends al volledig geladen is. De batterij heeft dan geen resterende opslagruimte voor extra PV-overschot. Afhankelijk van de systeemconfiguratie moet dat overschot vervolgens direct worden gebruikt, geëxporteerd of begrensd.

Voor slim energiebeheer kan het daarom nuttig zijn dat een batterij op bepaalde momenten bewust niet volledig geladen is.

Denkvraag: wilt u dat uw energiesysteem soms bewust vrije batterijcapaciteit behoudt voor energie die later op de dag wordt verwacht?

5. Wilt u peak shaving of uw maximale netafname beperken?

Bij peak shaving ondersteunt de batterij de elektrische installatie wanneer de netafname anders boven een ingestelde grens zou uitkomen. Voor deze toepassing zijn zowel vermogen in kW als beschikbare energie in kWh belangrijk.

Piekvermogen en piekduur

Hoeveel vermogen moet het batterijsysteem tijdelijk leveren om de gewenste grens van de netaansluiting te behouden? En hoe lang moet dat aanvullende vermogen beschikbaar blijven?

6. Hoe belangrijk is noodstroom voor u?

Noodstroom is één van de belangrijkste functies om vóór aanschaf te inventariseren. Alleen vragen of u "back-up" wilt is niet voldoende.

De relevante vraag is: wat verwacht u dat uw energiesysteem doet wanneer morgen de netspanning uitvalt?

Hoeveel energie is voor noodstroom nodig?

Een eenvoudige eerste benadering is: gemiddeld back-upvermogen in kW × gewenste autonomie in uren = theoretische energiebehoefte in kWh.

Dit resultaat is nog geen definitieve batterijgrootte. Voor een technisch correct back-upsysteem moeten onder andere worden gecontroleerd:

• het continue back-upvermogen van de omvormer;
• kortdurend piek- en inschakelvermogen;
• het maximale ontlaadvermogen van de batterij;
• de werkelijk bruikbare batterijcapaciteit;
• de minimale toegestane SOC;
• systeemverliezen;
• 1-fase- of 3-faseconfiguratie;
• de gekozen back-upgroepen;
• de elektrische installatie en beveiligingen.

Reserve SOC: capaciteit bewust beschikbaar houden

Bij ondersteunde Solis-systemen kan een Reserve SOC worden gebruikt om een minimumdeel van de batterij te beschermen tegen normaal dagelijks ontladen.

Wanneer een deel van de batterij als reserve wordt behouden, is dat deel normaal niet volledig beschikbaar voor dagelijkse energieoptimalisatie.

7. Wilt u een EV, warmtepomp of andere grote verbruikers slim meenemen?

Nieuwe elektrische verbruikers kunnen uw energieprofiel aanzienlijk veranderen. Voorbeelden zijn een elektrische auto, laadpaal, warmtepomp, elektrische boiler, airconditioning, elektrische verwarming, pompen of zakelijke apparatuur.

Een grote verbruiker hoeft niet volledig uit de thuisbatterij te worden gevoed

Een elektrische auto kan per laadbeurt tientallen kWh energie vragen. Daaruit volgt niet automatisch dat u dezelfde hoeveelheid extra thuisbatterijcapaciteit nodig heeft.

Er bestaan verschillende strategieën:

• de EV daadwerkelijk vanuit de thuisbatterij laden;
• alleen hoge vermogenspieken beperken;
• laden verschuiven naar uren met veel zonnestroom;
• laden verschuiven naar goedkope neturen;
• PV, batterij en verbruikers gezamenlijk optimaliseren.

Deze strategieën stellen verschillende eisen aan kWh, kW en energiesturing.

Denkvraag: wilt u grote verbruikers daadwerkelijk vanuit de batterij voeden, of wilt u vooral bepalen wanneer deze apparaten energie gebruiken?

8. Hoe wilt u uw beschikbare batterijcapaciteit verdelen?

Eén batterij kan voor meerdere toepassingen worden gebruikt, maar dezelfde opgeslagen energie kan niet tegelijkertijd voor verschillende doelen worden ingezet.

Een hoge noodstroomreserve betekent bijvoorbeeld dat minder capaciteit beschikbaar is voor dagelijks laden en ontladen.

Andersom kan een batterij die na intensief dagelijks gebruik een lage SOC heeft minder energie beschikbaar hebben wanneer kort daarna een netstoring optreedt, tenzij voldoende reserve is aangehouden.

Bepaal daarom uw prioriteiten

9. Wat verandert er de komende 5 tot 10 jaar?

Een thuisbatterij wordt doorgaans langer gebruikt dan uw huidige energiesituatie volledig onveranderd blijft.

Inventariseer daarom vóór aanschaf welke veranderingen aannemelijk zijn.

Controleer ook de uitbreidbaarheid van de batterij

Niet ieder batterijsysteem kan op ieder gewenst moment zonder voorwaarden met extra modules worden uitgebreid.

Afhankelijk van het specifieke product en de fabrikant kunnen onder andere voorwaarden gelden voor:

• het maximale aantal batterijmodules;
• het maximale aantal batterijstrings;
• BMS-configuratie;
• firmware;
• LV- of HV-architectuur;
• leeftijd of onderling verschil tussen batterijmodules;
• toegestane systeemcombinaties.

Wanneer toekomstige uitbreiding belangrijk is, moet dit daarom al bij de oorspronkelijke product- en systeemkeuze worden gecontroleerd.

Belangrijk: batterijfuncties kunnen elkaar beïnvloeden

Meer batterijfuncties betekent niet dat iedere functie op ieder moment maximaal beschikbaar is.

• Een bijna lege batterij heeft minder energie beschikbaar voor een onverwachte netstoring.
• Een hoge noodstroomreserve geeft meer zekerheid, maar vermindert de capaciteit die dagelijks voor andere functies beschikbaar is.
• Een volledig geladen batterij heeft geen resterende opslagruimte voor extra PV-overschot. Afhankelijk van de configuratie moet dat overschot vervolgens direct worden gebruikt, geëxporteerd of begrensd.
• Voldoende batterijcapaciteit in kWh betekent niet automatisch dat het systeem voldoende vermogen in kW kan leveren.
• Verschillende functies kunnen andere bedrijfsmodi, SOC-grenzen, prioriteiten of systeeminstellingen vereisen.

Uw eigen inventarisatie

Vul onderstaande uitgangspunten in voordat u een definitieve batterijgrootte of systeemconfiguratie kiest.

Onderwerp	Mijn situatie of keuze
Indicatie uit de batterijcalculator	_____ kWh
Gemiddeld relevant dagelijks PV-overschot	_____ kWh
Avond-/nachtverbruik	_____ kWh
Dynamisch energiecontract	Ja / Nee / Misschien
Automatische energieoptimalisatie gewenst	Ja / Nee
Laden vanuit het net bij lage prijzen	Ja / Nee
Ontladen of exporteren bij hoge prijzen	Ja / Nee
Negatieve energieprijzen meenemen	Ja / Nee
Exportbegrenzing belangrijk	Ja / Nee / _____ kW
Peak shaving gewenst	Ja / Nee
Gewenste maximale netafname	_____ kW
Hoogste verwachte elektrische belasting	_____ kW
Noodstroom gewenst	Ja / Nee
Apparaten of groepen op noodstroom	____________________________
Gemiddeld noodstroomvermogen	_____ kW
Gewenste autonomie	_____ uur
Gewenste noodstroomreserve	_____ % / _____ kWh
EV nu of in de toekomst	Ja / Nee
Warmtepomp nu of in de toekomst	Ja / Nee
Uitbreiding zonnepanelen verwacht	Ja / Nee
Andere toekomstige grote verbruikers	____________________________
Prioriteit 1	____________________________
Prioriteit 2	____________________________
Prioriteit 3	____________________________

Welke batterijgrootte past nu bij uw keuzes?

Na deze inventarisatie moet u niet één, maar drie uitkomsten beoordelen.

1. Benodigde energiecapaciteit — kWh	Hoeveel energie wilt u kunnen opslaan, verschuiven, gebruiken, economisch optimaliseren en/of bewust reserveren?
2. Benodigd vermogen — kW	Hoeveel vermogen moet het systeem maximaal kunnen laden of leveren bij normaal gebruik, peak shaving of back-up?
3. Gewenste reserve — % SOC of kWh	Hoeveel opgeslagen energie wilt u bewust beschermen tegen dagelijks gebruik, bijvoorbeeld voor een onverwachte netstoring?

De batterijcalculator is het startpunt, niet automatisch de eindkeuze

De Rebor batterijcalculator geeft een eerste indicatie op basis van uw huidige energieprofiel. De uiteindelijke keuze kan anders uitvallen wanneer u bijvoorbeeld:

• een deel van de batterij permanent als noodstroomreserve wilt behouden;
• dynamische energieprijzen actief wilt benutten;
• peak shaving wilt toepassen;
• grote elektrische verbruikers toevoegt;
• een hogere vermogensvraag heeft;
• meer zonnepanelen verwacht;
• de batterij later wilt uitbreiden.

Daarna volgt de technische systeemcontrole

Wanneer u weet wat u van uw batterij verwacht, moet worden gecontroleerd welke hardware deze wensen daadwerkelijk ondersteunt.

Bij deze technische validatie zijn onder andere relevant:

• het exacte batterijmodel;
• nominale en bruikbare batterijcapaciteit;
• maximaal laad- en ontlaadvermogen;
• het exacte omvormermodel;
• LV- of HV-batterijarchitectuur;
• 1-fase- of 3-faseconfiguratie;
• BMS-compatibiliteit;
• ondersteunde communicatie;
• firmwarevoorwaarden;
• Smart Meter en meetconfiguratie;
• EPS- of back-upmogelijkheden;
• benodigde accessoires;
• de officiële compatibiliteitsvrijgave van de fabrikant.

Samengevat: zo bepaalt u bewust de grootte van uw thuisbatterij

De juiste batterijgrootte kan niet betrouwbaar worden gekozen op basis van alleen jaarverbruik, huishoudgrootte of het aantal zonnepanelen.

Begin met uw werkelijke energieprofiel en bepaal daarna welke batterijfuncties voor u belangrijk zijn.

Controleer vervolgens of de gekozen batterij, omvormer, BMS, meter, back-upvoorziening, firmware en overige componenten deze wensen als compleet energiesysteem ondersteunen.

Veelgestelde vragen over de grootte van een thuisbatterij

Technische uitgangspunten van deze keuzehandleiding

Rebor maakt bij batterijadvies bewust onderscheid tussen energiecapaciteit, vermogen en reserve.

Productcompatibiliteit en specifieke systeemfuncties worden niet uitsluitend afgeleid uit algemene communicatieprotocollen, productmarketing of het feit dat producten elektrisch vergelijkbaar lijken.

Voor concrete systeemconfiguraties zijn waar van toepassing de actuele installatiehandleiding, datasheet, officiële batterijcompatibiliteitslijst, firmwaredocumentatie, technische fabrikantbulletins en veiligheidsdocumentatie leidend voor de technische beoordeling.

Functionaliteit op platformniveau betekent niet automatisch dat iedere functie beschikbaar is met ieder omvormermodel, iedere batterij, meter, laadpaal of andere component.

Technische en financiële toelichting

Deze keuzehandleiding is bedoeld om vóór aanschaf relevante gebruiksdoelen en technische aandachtspunten inzichtelijk te maken.

De voorbeelden op deze pagina vormen geen garantie voor een specifieke batterijcapaciteit, autonomie, besparing, terugverdientijd, energieprijs of financieel rendement.

Onder andere energieprijzen, energiecontracten, regelgeving, belastingen, gebruikspatronen, weersomstandigheden, systeemverliezen, batterijgedrag en softwarefunctionaliteit kunnen veranderen.

Een definitieve systeemconfiguratie moet daarom worden gecontroleerd op basis van het exacte batterijmodel, omvormermodel, firmware, communicatie, meter, back-upconfiguratie en de actuele officiële fabrikantdocumentatie.